Share:
นิทรรศการโดย เดือนฉายผู้ชนะ ภู่ประเสริฐ
ภัณฑารักษ์โดย ภาณุ บุญพิพัฒนาพงศ์
“ดิน” คือวัตถุดิบอันเก่าแก่ที่สุดของมนุษยชาติ และยังเป็นพื้นฐานของการดำรงชีวิตมาหลายพันปี หากวิถีการใช้ชีวิตที่ขับเคลื่อนด้วยอุตสาหกรรมในปัจจุบัน ได้เปลี่ยนดินจากแหล่งกำเนิดและหล่อเลี้ยงชีวิต ให้กลายเป็นเพียงวัตถุดิบในสายพานการผลิต ในนิทรรศการนี้ ดิน จึงไม่ได้เป็นแค่วัสดุ แต่คือร่างกายและความทรงจำของพื้นที่ รอยแตก รอยย่น รวมทั้งดินที่ถูกเผา คือบันทึกเรื่องราวการกดทับ บิดเบือน และแปรสภาพ เช่นเดียวกับพื้นที่เกษตรกรรมที่ถูกเปลี่ยนโฉมเป็นนิคมอุตสาหกรรม
นัยยะของนิทรรศการจึงเป็นทั้ง “Matter” ที่หมายถึง “สสาร” อย่าง “ดิน” วัสดุที่จับต้องได้ และ “Matter” ในความหมายของ “สาระ” หรือ “เรื่องที่สำคัญ” ในการตั้งคำถามถึงคุณค่าของพื้นที่และวิถีชีวิตที่กำลังเลือนหายไป นิทรรศการครั้งนี้ไม่เพียงเล่าถึงความเปลี่ยนแปลงของภูมิทัศน์ แต่ยังสะท้อนความสัมพันธ์เชิงอำนาจระหว่างมนุษย์กับผืนดิน และชวนให้ตั้งคำถามว่า เมื่อพื้นที่ถูกกลืนกิน เราจะเหลืออะไรไว้ในความทรงจำร่วม ผลงานในนิทรรศการครั้งนี้ เดือนฉายไม่ได้สร้างภาพแทนความจริงเช่นเดียวกับที่เคยทำในผลงานชุดเก่าๆ ของเธอ หากแต่เป็นการพยายามฟัง อ่าน สำรวจตรวจสอบ แรงบางอย่างที่อยู่ในตัววัสดุ และสำแดงออกมาเป็นรูปธรรม
ในการทำงานศิลปะของเธอ เดือนฉายพยายามสำรวจความเป็นจริง ในรูปของพื้นผิว มวล ปริมาตร น้ำหนัก แรงโน้มถ่วง ซึ่งมีความใกล้เคียงกับแนวทางของงานศิลปะในกระแสเคลื่อนไหว Minimalism และ Arte Povera ในประวัติศาสตร์ศิลปะ หากสิ่งที่ศิลปินสื่อสารผ่านงานศิลปะของเธอ คือการนำเสนอสสารที่เธอใช้สร้างเป็นตัวงาน เป็นความจริงแท้ด้วยตัวเอง โดยไม่ได้เป็นตัวแทนของอะไรทั้งสิ้น เช่นเดียวกับคำกล่าวของศิลปินผู้เป็นต้นธารของศิลปะมินิมอลลิสม์อย่าง แฟรงก์ สเตลล่า (Frank Philip Stella) ที่ว่า “What you see is what you see” (สิ่งที่คุณเห็น ก็คือสิ่งที่คุณเห็น) นั่นเอง
ในขณะเดียวกัน ผลงานศิลปะของเดือนฉายยังเป็นความพยายามแสดงให้เห็นถึงผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงวัตถุที่เป็นพื้นฐานของการดำรงชีวิตไปสู่ความเป็นอุตสาหกรรม ทั้งในแง่ของเทคโนโลยีและสังคมการเมือง ที่ทำลายประสบการณ์แห่งความเป็นท้องถิ่นและความทรงจำในอดีตลงไป
Matter-Matter สสาร-สาระ จึงเป็นนิทรรศการที่เชิญชวนผู้ชมให้สำรวจ สภาวะ อันเป็นผลจากความเปลี่ยนแปลง แทนที่ เหลื่อมล้ำ อย่างไม่เคยได้หยุดพักของ “ดิน” ในมิติอันลุ่มลึก เพื่อสื่อสารให้ผู้ชมมองเห็น “สาระ” ของ “สสาร” ชนิดนี้อย่างแท้จริง.
An exhibition by Duenchayphoochana Phooprasert
Curated by Panu Boonpipatpong
“Soil” is one of humanity’s oldest materials, sustaining life for thousands of years. Yet in today’s industrial age, soil has been transformed, from a life, giving source into nothing more than raw matter on an assembly line. In this exhibition, soil is not just a medium; it is the body and memory of place. Cracks, creases, and fired earth hold stories of pressure, distortion, and transformation, mirroring agricultural landscapes turned into industrial zones.
The exhibition plays on the dual meaning of “Matter”: as “substance” , the tangible material of soil and as “significance”, the urgent question of the value of land and ways of life that are fading away. Beyond documenting landscape shifts, the works reflect the power dynamics between humans and the earth, prompting us to ask: when land is consumed, what remains in our shared memory?
In this body of work, Duenchayphoochana departs from her earlier practice of representation. Instead, she listens, reads, and examines the forces embedded within material itself, allowing them to surface into form. Her artistic inquiry unfolds through texture, mass, volume, weight, and gravity, resonating with the legacies of Minimalism and Arte Povera. Yet what she communicates is not metaphor or substitution, but the material’s own truth, echoing Frank Stella’s dictum: “What you see is what you see.”
At the same time, her works reveal how the transformation of essential life materials into industrial commodities reshapes technology, politics, and society, eroding local experience and memory.
“Matter-Matter: Substance and Significance” thus invites viewers to engage with the ongoing conditions of transformation, displacement, and rupture embodied in soil, and to recognize the deeper “significance” of this most fundamental “substance.”
